Groepsvorming

Het vormen van groepen gaat door vijf bekende fasen heen.

Fasen van groepsvormen

1. Forming: elkaar leren kennen en aftasten;
2. Storming: de hiërarchie wordt bepaald;
3. Norming: de (ongeschreven) regels worden bepaald;
4. Performing: na gemiddeld zes tot negen weken is de groep is klaar om (samen) te werken;
5. Adjourning: het einde van het schooljaar is in zicht.

Iedere fase heeft een eigen verloop en bij elke fase is de rol van de leerkracht anders. Dit lees je ook terug in dit artikel op Wij-leren.nl.

Gouden weken

De eerste weken na de zomervakantie worden qua groepsvorming ook wel de gouden weken genoemd. Dit wordt zo genoemd omdat de eerste weken ‘goud waard’ zijn om een goede basis te leggen voor een fijn groepsklimaat. Ook als een groep elkaar al kent, na een lange vakantie wordt het proces van groepsvorming opnieuw doorlopen.

Zeker in deze eerste fasen van de groepsvorming heb je als leerkracht invloed. Door kinderen positief kennis met elkaar te maken en door aandacht te besteden aan groepsafspraken heb je hier later in het schooljaar veel profijt van als de sfeer goed is in de ‘performing fase’. Ook na de kerstvakantie is vaak weer een moment waar groepsvorming naar de voorgrond komt, daarom worden dit ook wel de ‘zilveren weken’ genoemd.

Activiteiten waar je aan kunt denken zijn kennismakingsspelletjes of activiteiten zoals ‘Over de streep’ waarbij verschillen en overeenkomsten met elkaar zichtbaar worden. Ook stel je hierbij samen klassenafspraken op. Er zijn hiervoor vele boeken, opleidingen en kaartensets met veel inspiratie.

Een negatief groepsklimaat

Een groep doorloopt de fasen van groepsvorming onder andere aan het begin van het schooljaar. Ook wisselingen van leerkrachten of de rol van ouders kunnen van invloed zijn op het groepsklimaat. En natuurlijk is het logisch dat er tijdens de coronapandemie meer spanning is over de ontwikkelingen en maatregelen, wat invloed heeft op de groepsvorming. Zeker in deze tijden is een veilig groepsklimaat de basis om samen te leren en ontwikkelen.

Als deze basis niet veilig en fijn is en er dus een negatief groepsklimaat is, zijn er andere interventies nodig van de leerkracht of soms van externen om weer met respect met elkaar om te gaan.

Meer weten over groepsvorming?

Bekijken dan het aanbod van opleidingen en boeken.